- katta çalışmak için kat başına 3 metre sayıldığında yaklaşık 32 metre, yönetmeliğin bugün izin verdiği en yüksek kat ve zemin kotuyla ise 39 metre çalışma yüksekliği gerekir. Sepetli vinç kaç metre olursa yeter, bunu binanın kat yüksekliği belirler. Piyasadaki araç sınıfları Kocaeli’de sepetli vinç kiralama sayfasında 12 metreden 52 metreye uzanıyor, daha yükseği teklifle bulunuyor.
Kaçıncı kata kaç metrelik sepetli vinç
Araç föylerindeki çalışma yüksekliği, sepet tabanının 2 metre üstünü gösterir. Bu tanım sepetli vinç sayfasının kat bölümünde bir föy örneğiyle anlatılıyor.
Aşağıdaki tablo iki varsayımla hesaplandı. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, konut katlarında döşemeden döşemeye yüksekliği en fazla 3,60 metreyle sınırlıyor. Zemin kat döşemesinin de yoldan kot alan bir binada kaldırım seviyesinden en çok 1,20 metre yukarıda olmasına izin veriyor. Soldaki sütun her katı 3 metre sayıp zemin katı kaldırım hizasında kabul eder, sağdaki sütun ise bu iki üst sınırı birlikte kullanır.
Yönetmelik 2017’de yayımlandı ve bu sınırlar bugünkü metinde. Daha eski kurallarla yapılmış binalarda kat yüksekliği farklı olabilir. Sağdaki sütun, bugünkü kurallara göre yapılmış bir binada çıkabilecek en yüksek değeri gösterir.
Hesap tek satır: zemin kat döşemesinin yüksekliği, artı kat sayısı çarpı kat yüksekliği, artı 2 metre. 10. kat için soldaki değer 0 + 10 × 3 + 2 = 32 metre, sağdaki değer 1,20 + 10 × 3,60 + 2 = 39,2 metre.
| Çalışılacak kat | Kat başına 3 m | Bugünkü üst sınır (kat 3,60 m, zemin kat 1,20 m yukarıda) |
|---|---|---|
| 1. kat | 5 m | 6,8 m |
| 2. kat | 8 m | 10,4 m |
| 3. kat | 11 m | 14 m |
| 4. kat | 14 m | 17,6 m |
| 5. kat | 17 m | 21,2 m |
| 6. kat | 20 m | 24,8 m |
| 7. kat | 23 m | 28,4 m |
| 8. kat | 26 m | 32 m |
| 9. kat | 29 m | 35,6 m |
| 10. kat | 32 m | 39,2 m |
| 11. kat | 35 m | 42,8 m |
| 12. kat | 38 m | 46,4 m |
| 13. kat | 41 m | 50 m |
| 14. kat | 44 m | 53,6 m |
| 15. kat | 47 m | 57,2 m |
İki sütun arasındaki fark yukarı çıktıkça açılıyor. 5. katta 4 metreyi, 15. katta 10 metreyi geçiyor. Bu yüzden kat yüksekliğini tahmin etmek yerine ölçmek, yüksek binalarda bir araç sınıfı fark ettirebilir.
Zemin katı dükkân olan binada (yönetmelikteki sınır 4,50 metre) sağdaki sütuna 0,90 metre daha eklenir. Çatıda ya da terasta çalışılacaksa son katın değil, bir sonraki katın satırına bakın. Çatı döşemesi son katın tavanıdır.
Kat yüksekliğini merdivenden ölçmek
İki kat arasındaki basamakları sayın ve bir basamağın yüksekliğini metreyle ölçün. İkisinin çarpımı döşemeden döşemeye yüksekliği verir. 18 basamaklı, basamağı 17 santim olan bir merdivende kat yüksekliği 3,06 metredir.
Yönetmelik basamak yüksekliğini asansörlü binalarda 18, asansörsüz binalarda 16 santimle sınırlıyor. Bu üst sınırları varsaymak kolay, ama ölçülen tek bir basamak daha doğru sonuç verir. Araç yokuşun altındaki bir sokakta kurulacaksa aradaki kot farkı da hesaba eklenir. Bunun bir örneği İzmit’te sepetli vinç sayfasında.
Araç binaya hangi yönden bakıyor
Sepetin yana ne kadar uzandığı, aracın bina önünde nasıl durduğuna da bağlı. Exner’in 22 metrelik TA 22 föyünde aracın yanına doğru erişim 10,5 metre, arka tarafına doğru erişim ise 13,5 metre yazıyor.
Yani aynı araç, arkası binaya dönük kurulabildiğinde 3 metre daha uzağa uzanabiliyor. Sokağa paralel park eden bir araçta bina yan tarafa düşer. Binanın önünde bir site girişi ya da otopark ağzı varsa aracın oraya arkasını dönerek kurulup kurulamayacağını sorun.
Boy uzadıkça araç da büyüyor
İncelenen föylerde boy uzadıkça şasi de ağırlaşıyor. 16 metrelik Beyer LB 162 T ile 22 metrelik Exner TA 22, 3,5 ton toplam ağırlıkta kalıyor. 28 metrelik Beyer LB 280 TK’nın ise yalnızca boş ağırlığı yaklaşık 7,5 ton.
Ölçüler de değişiyor. LB 162 T’nin yüksekliği 2,96 metre ve genişliği 2,20 metreyken LB 280 TK 3,30 metre yüksekliğinde, 2,54 metre genişliğinde. Site girişinde bir yükseklik engeli varsa ya da araç bir otopark tavanının üstünde kurulacaksa engelin ölçüsü bu rakamlarla karşılaştırılır. Sepete kaç kişinin binebileceği sepetli vinç kaç kg taşır yazısında, kurulum alanının hazırlığı vinç kiralarken nelere dikkat edilmeli yazısında.
Basamaklardan binanızın kat yüksekliğini bulun ve tabloda ona yakın sütundan katınızın satırını seçin. Aradığınızda bu rakamı, aracın binaya hangi yönden yanaşabileceğiyle birlikte söyleyin.
Sık sorulanlar
Zemin katı asma katlı dükkân olan binada hesap nasıl değişir?
Yönetmelik ticaret bölgelerinde ve karma alanlarda asma katlı zemin katın 5,50 metreye kadar çıkmasına izin veriyor. Bu, 3,60 metrelik bir konut katından 1,90 metre fazla, tablonun sağ sütununa bu farkı ekleyin.
Üç katlı bir evde kat yüksekliği farklı olur mu?
Olabilir. Konut bölgelerinde bodrum hariç 3 katı geçmeyen binalarda yönetmelik 4,00 metrelik kata izin veriyor. Böyle bir evin 2. katı için üst hesap 1,20 + 2 × 4,00 + 2 = 11,2 metre eder.