Şekerpınar’daki TOSB’da 85 fabrika faal. Gebze OSB’nin Çayırova sınırına düşen kesiminde de 44 fabrikada 5.245 kişi çalışıyor. Çayırova’da vinç kiralama bu fabrikalardan birinde dorseden bir tezgâh ya da kalıp indirmek içinse hiyap gelir. Yük ağırsa ya da kapıdan uzağa taşınacaksa mobil vinç gerekir.
Kalıp, rulo ve makara
İlçenin öncü sektörü otomotiv, TOSB da otomotiv tedarikçilerine ayrılmış bir ihtisas bölgesi. Otomotivin dışında ilçede kablo, kâğıt ve makine üreticileri var, kimya, gıda, cam ve demir-çelik fabrikaları da çalışıyor. Yer değiştiren yük bu yüzden bir kalıp, bir rulo kâğıt ya da bir kablo makarası olabilir ve her biri başka noktalardan bağlanır. Bağlama noktalarını yükün sahibi bildiği için iş günü fabrikadan birinin operatörün yanında olması işi hızlandırır.
TOSB yollarında park yasağı
TOSB’un iç yollarına araç park etmek yasak. Kurala uymayan araç 20 dakika sonra tutanağa geçiyor ve OSB’ye yol işgaliye ücreti ödüyor.
Bahçesi dar bir fabrika için vinç iç yolda kurulacaksa bu süre kurulumun kendisine bile yetmeyebilir. Ayakların yolu ne kadar kapatacağı bu yüzden işten önce bölge müdürlüğüyle konuşulur. İç yolda kurulan vincin kaplayacağı şerit de bu görüşmenin konusudur.
TOSB’un 2026 hizmet tarifesi tır ve kamyon gibi büyük araçların yolu işgal etmesine, 07.00-09.00 ve 16.00-18.00 arasında daha yüksek bir bedel biçiyor. Yolda yükleme ya da boşaltma ise bir yaptırım: bedeli tespit başına alınıyor. İki kalemde de ihlal tekrarlanırsa bedel 1,5 katına çıkıyor.
Tarife, izinli bir vinç işinin bu kalemlere girip girmediğini yazmıyor. Bunu ve iç yoldaki kaldırmanın iki yoğun saat diliminin dışına konup konmayacağını bölge müdürlüğüne sorun.
Yükü getiren tırın yolda beklemesi gerekmiyor. 3. Cadde’de, arıtma tesisinin yanında yaklaşık 81 tır, kamyon ve kamyonetin sığdığı, 24 saat açık bir otopark var ve içinde 60 tonluk bir kantar bulunuyor. Makinenin ağırlığı belgede yazmıyorsa fabrika, yüklü tırı bu kantarda tartıp aracın boş ağırlığını düşerek yükü hesaplayabilir.
Yerin altındaki hatlar
TOSB elektriği kendisi dağıtıyor. Bölge 2007’de EPDK’dan OSB dağıtım lisansı aldı, orta gerilim şebekesini kendisi işletiyor ve Tepeören ile GOSB trafo merkezlerine yeraltı hatlarıyla bağlanıyor. Bölgeye 2005’ten beri gaz veren doğal gaz şebekesi de TOSB’un, şebekede 8 kilometre çelik ve 26 kilometre polietilen dağıtım hattı var.
Ağır bir mobil vincin ayakları zemine büyük bir yük bindirir. İki şebekeyi de bölge müdürlüğü işlettiği için ayakların açılacağı noktanın altından kablo ya da gaz borusu geçip geçmediği oraya sorulur. TOSB’un 2026 tarifesinde elektrik kesintisine yol açmanın da tespit başına ayrı bir bedeli var.
Fabrikanın elinde de planlar olabilir. TOSB’un katılımcı yol haritası, arsa tahsis edilen firmaya imar durumu aşamasında bazı planların yazılı ve dijital olarak teslim edildiğini yazıyor. Bu planlarda parselin içinden ya da kenarından geçen hatlar ile gaz, atıksu, elektrik, yağmur suyu ve iletişim bağlantılarının yeri görülüyor. Fabrikada bu planlar duruyorsa kurulum yeri seçilirken masaya konur.
Bankaların bilgi işlem merkezleri
Kuveyt Türk, Yapı Kredi ve Akbank’ın bilgi işlem merkezleri de Çayırova’da. Böyle bir merkezin çatısına soğutma ünitesi ya da jeneratör kaldırılacaksa işin, merkezin çalışmasını aksatmayacak bir saate konması istenebilir.
Çayırova’da vinç için adres: D-100 çizgisi
Yenimahalle ve Çayırova mahallelerinde ilçe sınırı D-100’ü izliyor. Bu iki mahallenin yalnızca yolun kuzeyinde kalan kısmı Çayırova’da, güney yakaları ise Gebze’ye bağlı kaldı. Adresin D-100’ün hangi yakasında olduğunu söylemek, aracın karşıya geçmek için nereden döneceğini baştan gösterir.
Hiyap için saat ücreti
Aşağıdaki satırdaki sınıf ton-metre ile verilir, bu ölçü kaldırılan yük ile kolun uzandığı mesafeyi birlikte hesaba katar.
Aracın geldiği mesafe ve sahadaki bekleme de fiyatı değiştiren etkenler arasında. Kesin rakamı işi yapacak firma verir.
Gebze, Darıca ve Dilovası tarafı
GOSB’nin Çayırova’daki parselleri de bölgenin güvenlik düzenine bağlı, bu yüzden Gebze OSB’lerinin kapı kuralları bu parselleri de kapsar. Güneydeki Darıca’da OSB yok, orada deniz cephesindeki rüzgâr sepetli vinç işini sınırlıyor. Gebze’nin doğusundaki Dilovası’nda ise makine ve kimya ihtisas OSB’leri var.
İç yolda çalışılacaksa bölge müdürlüğünün verdiği izni yazılı alın ve iş günü sahada hazır bulundurun.
Sık sorulanlar
TOSB içinde kaç trafo merkezi var?
Yedi. Orta gerilim şebekesinde bunlara bir ana dağıtım merkezi ve on iki dağıtım merkezi ekleniyor. Kaldırma bir trafo merkezinin yakınında yapılacaksa vincin kurulacağı yer keşifte buna göre seçilir.
TOSB'un kendi itfaiyesi var mı?
Var. Ekipte bir arama kurtarma aracı ile 18 metre merdivenli bir müdahale aracı bulunuyor, itfaiye 2009'dan beri görevde. Fabrikadaki vinçli bir işin acil durum planına bu ekibin numarası yazılabilir.