Kendinden yürüyen makaslı ve eklemli manliftler, sepet yukarıdayken de sepetteki kumandayla sürülebiliyor. Sepetli vinç öyle yürümez. Manlift standartlarda ayrı bir sınıf değil, platform standardı bu makineleri tip ve grup sınıflarına ayırıyor. Makinenin kiralanması ve sahaya getirilmesi için Kocaeli’de manlift kiralama sayfasına geçebilirsiniz.
Manlift nedir, standarttaki adıyla
Bir kiralama firması manlift başlığı altında makaslı, eklemli, örümcek ve teleskopik platformları sayıyor.
Avrupa standardı EN 280-1, insan kaldıran her tip ve boyuttaki platformu tek bir adla, mobil yükseltilebilir iş platformu (MEWP) olarak ele alıyor. Sepetli vinç ve makaslı manlift de bu kapsamda. Platform eğitimi veren uluslararası kuruluş IPAF, Türkçe yayınlarında aynı makineler için “personel yükseltici platform” diyor.
Fark, standardın makineleri ayırdığı iki soruda ortaya çıkıyor.
Tip ve grup, iki soruyla
EN 280-1 her platformu bir hareket tipine ve bir gruba yerleştiriyor. IPAF bu ayrımı kategori broşüründe iki soruluk bir karar ağacına çeviriyor.
| Soru | Cevap | Sınıf |
|---|---|---|
| Platform yukarıdayken makine yürüyebilir mi? | Hayır, yalnızca toplanmışken | Tip 1 |
| Evet, zemindeki kumandadan sürülür | Tip 2 | |
| Evet, sepetteki kumandadan sürülür | Tip 3 | |
| Platformun merkezi makinenin tabanının dışına uzanabilir mi? | Hayır | A grubu |
| Evet | B grubu |
IPAF, eğitim kategorilerini bu iki cevabı birleştirerek adlandırıyor. Rakam hareket tipini, harf grubu gösteriyor.
Sepetli vinç ve manlift hangi kategoride
IPAF’ın kategori listesine göre makineler şöyle ayrılıyor:
| Makine | IPAF kategorisi | Sepet yukarıdayken yürüme |
|---|---|---|
| Araç üstü sepetli vinç | 1B, statik bom | Yürümez |
| Makaslı manlift | 3A, mobil dikey | Sepetten sürülür (GS-1932’de 0,8 km/sa) |
| Kendinden tahrikli eklemli manlift | 3B, mobil bom | Sepetten sürülür (Z-45/25J DC’de 1,0 km/sa) |
| Örümcek platform | 1B, statik bom | Yürümez |
Yukarıdaki kiralama firması örümceği manlift başlığı altında sayıyor, ama IPAF onu sepetli vinçle aynı kategoride, 1B’de tutuyor ve örümcek tipi için ayrı bir 1B posteri yayımlıyor. Kategorideki 1 rakamı, sepet yukarıdayken yer değiştirmeyen makineyi gösteriyor.
Makaslı platformun A grubunda kalması da bir şey anlatıyor. Platformun merkezi makinenin tabanının dışına çıkmaz. Önündeki bir engelin üstünden aşmak gerekiyorsa B grubundaki bir bom, örneğin eklemli bir manlift gerekir.
Sahada ne değişiyor
Tip 1 bir makinede her yeni çalışma noktası için sepet indirilir, makine yer değiştirir ve yeniden kurulur. Uzun bir cephe boyunca ya da bir depo tavanında art arda noktalara çalışılacaksa Tip 3 bir manlift sepeti indirmeden ilerleyebilir. Bu yürüyüş yavaştır. Genie’nin föyüne göre Z-45/25J DC toplanmışken saatte 4,8, sepet yukarıdayken 1,0 kilometre hızla gidiyor.
Yukarıdayken yürümenin bir zemin şartı da var. Genie’nin föyü Z-45/25J DC için bunu açıkça yazıyor: platform havadayken zemin sert ve düz olmalı.
Kategori eğitimi de belirliyor. IPAF, kategorileri doğru eğitimin seçilmesi için tanımladığını söylüyor. Bu sistemde operatörsüz kiralanan bir makaslı manlifti kullanacak çalışanın eğitimi 3A, sepetli vinci kullanan operatörünkü 1B kategorisine karşılık geliyor. Operatör tarafındaki belgeleri sepetli vinç operatör belgesi yazısı ele alıyor. Sepete kaç kişinin ve kaç kilonun bindiğini de sepetli vinç kaç kg taşır yazısından öğrenebilirsiniz.
Çalışılacak noktaları bir kat planı ya da cephe çizimi üzerinde işaretleyin ve aralarındaki mesafeyi ölçün. Sepeti indirmeden ilerleyebilen bir makinenin size zaman kazandırıp kazandırmayacağını bu ölçü gösterir.
Sık sorulanlar
IPAF Tip 2 makineleri hangi kategoride topluyor?
Ayrı bir kategoride. IPAF, 2A ve 2B makineleri özel makineler kategorisinde topluyor ve bu makinelerin operatörlerinin eğitim kursunda özel eğitim aldığını yazıyor.
Sepetli vinç ile manliftin periyodik kontrolü ayrı mı?
Değil. İş ekipmanları yönetmeliğinin periyodik kontrol tablosunda ikisi de yükseltilebilen seyyar iş platformu olarak aynı satırda duruyor.